در حال پالایش مطالب میباشیم تا اطلاع ثانوی مطلب قرار نخواهد گرفت.
    توجه : تمامی مطالب این سایت از سایت های دیگر جمع آوری شده است. در صورت مشاهده مطالب مغایر قوانین جمهوری اسلامی ایران یا عدم رضایت مدیر سایت مطالب کپی شده توسط ایدی موجود در بخش تماس با ما بالای سایت یا ساماندهی به ما اطلاع داده تا مطلب و سایت شما کاملا از لیست و سایت حذف شود. به امید ظهور مهدی (ع).

    یکی از مهمترین عواملی که موجب گوناگونی و تنوع زیستگاه ها در کشور ما شده است چیست

    1 بازدید

    یکی از مهمترین عواملی که موجب گوناگونی و تنوع زیستگاه ها در کشور ما شده است چیست را از سایت نکس درجه دریافت کنید.

    هر آنچه باید درباره تنوع زیستی بدانید!

    هر آنچه باید درباره تنوع زیستی بدانید!

    بر اساس جدیدترین گزارش سازمان ملل متحد بیش از نیم میلیون گونه جانوری در جهان برای ادامه حیات خود، زیستگاهی کافی در اختیار نداشته و ۱ میلیون گونه جانوری و گیاهی نیز در خطر انقراض قرار دارند.[/box]

    منظور از تنوع زیستی چیست؟

    برخی افراد بر این باورند که تنوع زیستی نام دیگر حیات وحش است. اما در واقع نام تنوع زیستی، به گونه های متنوع موجودات بر روی کره زمین اطلاق می شود. به عبارتی دیگر از گونه‌های گیاهی و جانوری گرفته تا میکروب ها، همه بخشی از تنوع زیستی کره زمین بشمار می آیند.

    امروزه پژوهشگران به این نتیجه رسیده اند که باید از تمامی گونه های زیستی محفاظت کرد، چون طبیعت همواره تعادل خود را با موجودات حاضر حفظ می کند. به عنوان مثال، اکثر افراد به دلیل زیبایی پلنگ، دوست دارند از آن حفاظت شود اما کمتر فردی است که بخواهد نسل موش را از نابودی نجات دهد!

    چرا تنوع زیستی اهمیت دارد؟!

    ۴ عامل اصلی نابودی گونه های زیستی

    ۱- تخریب و از دست رفتن زیستگاه های طبیعی
    نابودی زمین‌ها برای فعالیت‌های کشاورزی و عمرانی یکی از مهم ترین عوامل تهدیدکننده تنوع زیستی به شمار می آیند که تأثیر مستقیمی بر نابودی زیستگاه گونه های مختلف جانوری دارند.

    ۲- گونه های مهاجم و بیگانه
    دومین عامل نابودی تنوع زیستی، جایگزینی گونه های غیربومی به جای گونه های بومی و محلی می باشد که اغلب باعث انقراض گونه های بومی می شود. گونه های مهاجم جانوری که در اکثر مواقع به عنوان حیوانات خانگی به صورت قاچاق بین کشورهای جهان تبادل می شوند سالیانه حدود یک و نیم تریلیون دلار زیان اقتصادی به بار می آورد که برخی از گونه های گیاهی نیز جزو این گونه های مهاجم محسوب می شوند.

    ۳- تغییرات آب و هوایی
    تغییرات آب و هوایی نیز باعث نابودی تنوع زیستی می شود، به صورتی که اگر گونه ها زمان مورد نیاز برای سازگارشدن با تغییرات آب و هوا را نداشته باشند، این امکان وجود دارد که آنها برای همیشه از بین بروند.

    ۴- بهره برداری بی رویه
    بهره‌برداری بی‌رویه از طبیعت همانند شکار و صید بیش از حد، به سرعت تنوع زیستی را به نابودی می کشاند. زنجیره غذایی نادرست انسان ها (توسعه نظام دامداری صنعتی) اغلب باعث بهره برداری ناپایدار از منابع طبیعی می شود.

    ۸ کشوری که بیشترین میزان تنوع زیستی را دارند!

    ۱- آمریکا
    وجود آب‌های شیرین و اکوسیستم دریایی غنی از گونه های زیستی، باعث شده که آمریکا در بالاترین رتبه قرار گیرد.

    ۲- اِکوادور
    اِکوادور با وجود وسعت خشکی کم، دوزیستان و پرنده‌های گوناگونی را در اکوسیستم خود جای داده است.

    ۳- هند
    در هندوستان گونه‌های مختلفی از پرندگان و خزندگان زندگی می‌کنند که وجود گونه‌های جانوری همانند فیل، شیر، کرگدن و ببر، حیات وحش این کشور را از سایر نقاط جهان متمایز کرده است.

    ۴- استرالیا
    برخورداری از دیواره های بزرگ مرجانی و انواع مختلف پرندگان و خزندگان، استرالیا را در لیست ۱۰ کشور دارای بیشترین میزان تنوع زیستی قرار داده است.

    ۵- مکزیک
    وجود زیستگاه‌های متفاوت در این کشور، شرایط مناسبی را برای بقاء حیوانات و گیاهان فراهم آورده است.

    ۶- اندونزی
    این کشور با داشتن حدود ده هزار جزیره، از اکوسیستم‌های دریایی و خشکی بسیاری برخوردار است. اندونزی تنها منطقه ای است که می‌توان در آن کرگدن‌ها، اورانگوتان‌ها، فیل‌ها، خرس‌ها و ببرها را در یک منطقه جنگلی مشاهده کرد.

    ۷- کلمبیا
    این کشور به لحاظ تنوع زیستی بسیار غنی است و با داشتن انواع مختلف پرندگان، دوزیستان و گیاهان با اندونزی در رقابت می باشد. در کلمبیا حدود ۱۸۲۹ گونه پرنده وجود دارد که از این جهت از دیگر کشورهای جهان غنی‌تر است.

    ۸- برزیل
    تعلق ۶۰ درصد از جنگل های آمازون به خاک برزیل و وجود اکوسیستم‌های مختلف و متنوع دریایی و خشکی این کشور را به لحاظ دارا بودن گونه‌های گیاهی و دوزیستان بسیار غنی کرده است. برزیل رتبه دوم بیشترین دارنده گونه‌های پستاندار و دوزیست را به خود اختصاص داده است.

    تنوع زیستی

    ۵ راهکار کلیدی جهت حفاظت از گونه های زیستی

    ۱- جلوگیری از تخریب زیستگاه با خلق سبک های بهره وری پایا

    ۲- آموزش، فرهنگ سازی و توانمندسازی قشر بومی مناطق مورد هدف به  منظور نگهداری و حفاظت از گونه های بومی

    ۳- جلب مشارکت جوامع محلی در مناطق ساحلی، حوزه های آبخیز و منابع آبی دیگر

    ۴- ایجاد معشیت جایگزین و پایا جهت احیاء گونه های مختلف جانوری و گیاهی

    ۵- عملی کردن طرح های توسعه پایدار در اطراف مناطق حفاظت شده جهت حفظ تنوع زیستی

    با ۱۰ گربه سان ایرانی آشنا شوید!

    از ۱۰ گونه گربه سانی که در طبیعت ایران زیست کرده اند؛ ۲ گونه از آنها یعنی شیر ایرانی و ببر مازندران منقرض شده و فقط ۸ گونه دیگر باقی مانده اند که همگی در خطر انقراض قرار دارند. بزرگترین باقی مانده این گربه سانان پلنگ ایرانی و کوچکترین آنها گربه شنی است. باید بدانید که می توان با تخریب زیستگاه ها، شکار تفریحی، کمبود طعمه، دامپروری و کشاورزی باعث کاهش گونه های زیستی شد. در ادامه به اختصار به معرفی این ۱۰ گربه سان خواهیم پرداخت.

    گربه سان

    ۱- شیر ایرانی (شیر آسیایی)
    سلطان منقرض شده طبیعت ایران، شیر ایرانی است که آخرین بار در سال ۱۳۲۱ در نزدیکی شهر دزفول مشاهده شد. این حیوان غول‌آساترین گربه سان ایرانی بود که به علت تخریب و اشغال زیستگاه‌ و شکار به دست شاهزادگان سلسله قاجار به تاریخ پیوست.

    ۲- ببر مازندران (ببر هیرکانی)
    آخرین ببر مازنداران (ببر هیرکانی یا شیر سرخ) در سال ۱۳۳۷ در منطقه ای که اکنون پارک ملی گلستان نامیده می شود شکار و برای همیشه صدای غرش او از جغرافیای ایران زمین خاموش شد.

    ۳- پلنگ ایرانی
    پلنگ ایرانی بزرگ‌ترین زیرگونه نژاد پلنگ در جهان و بزرگ‌ترین گونه گربه‌سان زنده ایران می باشد که کمتر از ۵۰۰ قلاده از آن باقی مانده است.

    ۴- یوزپلنگ ایرانی (یوزپلنگ آسیایی)
    سلبریتی گربه سانان ایرانی را بدون شک می توان یوزپلنگ ایرانی نامید که هم اکنون تعداد آن انگشت شمار بوده و به شدت در خطر انقراض قرار دارد.

    ۵- سیاه گوش
    یکی دیگر از زیبایی های تنوع زیستی طبیعت ایران، گربه سانی با وزن ۱۸ تا ۳۸ کیلوگرم بنام سیاه گوش است که طول بدنش به ۸۰ تا۱۳۰ سانتی‌متر و ارتفاعش به۵۰ تا ۷۵ سانتی‌متر می رسد. متأسفانه امروزه از جمعیت سیاه گوش ها اطلاعات زیادی در دست نیست.

    ۶- کاراکال
    این گربه سان خوش هیکل دارای اندامی کشیده می باشد و وزنش به ۱۶ الی۲۰ کیلوگرم می رسد. کاراکال ها علاوه بر داشتن خلق و خوی پرخاشگر، استعداد بسیاری برای دست آموز شدن دارند. جمعیت این حیوان در ایران به شدت کاهش پیدا کرده و روز به روز نسل آن در خطر انقراض قرار دارد.

    ۷- گربه جنگلی
    گربه سانی که اخیراً در لرستان مشاهده شده و جزوی از سرمایه ارزشمند تنوع زیستی ایران به شمار می آید، گربه جنگلی نام دارد. فعالیت این گربه ها معمولاً اوایل شب و صبح زود بوده و به خاطر داشتن مهارت شنا، گاهی برای گرفتن ماهی به آب شیرجه می زنند.

    ۸- گربه پالاس
    گربه پالاس به عنوان نادرترین گربه سان ایران،  همانند گربه معمولی بوده ولی بدنش نسبتاً درشت تر و عریض تر می باشد.

    ۹- گربه شنی
    گربه شنی کم جثه ترین گونه گربه سان ایران می باشد که به شدت در معرض خطر انقراض قرار دارد. این حیوان در تپه های شنی و نواحی خشکِ بالای ۵۱ درجه سانتی‌گراد، زندگی می کند. ‌

    ۱۰- گربه وحشی
    یکی از زیبایی های تنوع زیستی ایران زمین، وجود گونه ای بنام گربه وحشی می باشد که در طبیعت با طرح و رنگ های متنوعی مشاهده شده است. این گربه از نسل گربه های اهلی بوده و همانند آنان میو میو می کند ولی جثه ای بزرگتر از آنها دارد.

    نتیجه گیری

    حفاظت از گنجینه ای بنام تنوع زیستی، از دوران کودکی شروع می شود و به‌هیچ وجه یادگیری چگونگی حفظ آن، کوتاه‌مدت و گذرا نیست، زیرا برای ایجاد فرهنگی در راستای حفظ گونه های زیستی باید در طول سالیان به صورت مسمتر آموزش هایی دید تا حفظ این منابع ارزشمند ملکه ذهن یک انسان شوند.

    قطعاً فعالیت‌های انسانی باعث زوال و نابودی گسترده‌ی گونه های زیستی می شود. حفاظت از تنوع زیستی «به من چه» ندارد! باید به مفهوم واقعی انسان متمدن باشیم چون حفظ تنوع زیستی نیازمند تکاپوی همه جانبه است. پس بیایید این گنجینه گران بها را ارج نهیم و با همراهی و هم اندیشی یکدیگر و دست در دست هم، پاسبان این کره خاکی، ساکنان رنگارنگ و سکونتگاه های بی نظیر آن باشیم.

    منبع مطلب : eafworld.com

    مدیر محترم سایت eafworld.com لطفا اعلامیه بالای سایت را مطالعه کنید.

    تنوع زیستی چیست؟

    biodiver-af
    تنوع زیستی چیست؟

    با ما به یک سفر بیایید.
    از بیابان های خشک و سوزان صحرا در آفریقا تا جنگل های بارانی سرسبز آمازون، از اعماق اقیانوس ها تا تپه های مرجانی درخشان، طبیعت جهان ما آمیزه ای است شگفت از چشم اندازها، مواد، رنگ ها و بافت های مختلف.
    زمین، هوا و دریاهای سیاره ما خانه ریزترین حشرات و بزرگترین حیوانات است و این یعنی مجموعه غنی از نیروهای وابسته به هم و مرتبط.
    این یعنی زندگی، یعنی تنوع زیستی.
    تنوع زیستی که امروز برروی کره زمین داریم از میلیون ها گونه زیستی مشخص تشکیل شده است و این نتیجه چهار میلیارد سال تکامل برروی
    این کره است.
    با این وجود واژه تنوع زیستی نسبتا جدید است و گویا اولین بار در سال ۱۹۸۵ ابداع شده است.
    تنوع زیستی یعنی گوناگونی حیات بروی زمین، یعنی تمام جانداران، گونه ها، جمعیت ها، تفاوت های ژنی بین آن ها و زیست بوم ها و اجتماعات پیچیده آن ها. تنوع زیستی به این مطلب نیز اشاره دارد که ژن ها، گونه ها و زیست بوم ها از یک طرف وابسته به هم و از طرف دیگر در تعامل با محیط زیست هستند.
    معمولا سه سطح از تنوع زیستی مورد بحث قرار می گیرد:
    تنوع زیستی ژن ها، گونه ها و زیست بوم ها.

    ۱- تنوع ژنی یعنی تمام ژن های مختلفی که در تمام گونه های زنده وجود دارند ازجمله گیاهان، حیوانات، قارچ ها و موجودات ذره بینی.
    ۲- تنوع گونه ها، یعنی تمام گونه های مختلف و تفاوت های بین آن ها.
    ۳- تنوع زیست بوم ها شامل تمام زیستگاه ها، جوامع زیستی و فرآیندهای بوم شناختی به علاوه تفاوت بین هریک از زیست بوم ها می شود.

    21

    علل اصلی نابودی تنوع زیستی چیست؟
    عوامل زیادی طبیعت ما را تهدید می کنند که عبارتند از:

    تخریب و ازدست رفتن زیستگاه های طبیعی :
    یکی از مهم ترین عوامل تهدیدکننده تنوع زیستی است. فشارهایی که انسان بر زمین وارد می کند تاثیر مستقیمی بر نابودی زیستگاه ها دارد.
    تغییر در ساختار زیست بوم ها:
    اجتماعات گونه ها و تعامل آن ها با زیست بوم هایشان هم برای حفظ این گونه ها و هم برای تکامل موفقیت آمیز آن ها در آینده ضروری است.
    این تغییرات چه در جمعیت های گونه ها و چه در محیط زیست آن ها می تواند باعث تغییر تمام زیست بوم شود. تغییر در ساختار زیست بوم ها
    عامل مهمی در نابودی زیستگاه ها و گونه هاست.
    گونه های مهاجم و بیگانه:
    معرفی گونه های غیربومی که جایگزین گونه های بومی و محلی می شوند دومین عامل نابودی تنوع زیستی است. گونه های مهاجم و بیگانه جایگزین گونه های بومی شده و اغلب باعث انقراض آن ها می شوند. معرفی گونه های مهاجم جانوری و گیاهی سالانه در حدود ۱٫۴تریلیون دلار زیان اقتصادی به همراه دارد.
    بهره برداری بی رویه:
    شکار، صید و نگه داری بی رویه یک گونه می تواند به سرعت باعث کاهش آن شود. تغییر الگوی مصرف انسان ها اغلب اصلی ترین علت این بهره برداری ناپایدار از منابع طبیعی است.
    آلودگی ها:
    نظام های زیستی به آهستگی به تغییراتی که در محیط زیست پیرامونشان رخ می دهد واکنش نشان می دهند. آلودگی آسیب های جبران ناپذیری به گونه ها وارد می کند.
    تغییر اقلیم جهانی:
    تغییرپذیری و تغییر اقلیم منجر به نابودی تنوع زیستی می شود. اگر گونه ها و جمعیت ها زمان کافی برای سازگارشدن با تغییر شرایط اقلیمی نداشته باشند ممکن است برای همیشه ازبین بروند.

    KNIOF-logo

    چه اتفاقی درحال وقوع است؟
    سرعت همیشه چیز خوبی نیست. گونه ها با آهنگی بسیار سریع که در تاریخ زمین شناسی بی سابقه است در حال از بین رفتن هستند و بیشتر این انقراض ها به خاطر فعالیت های انسان هاست.
    بعضی “سازمان های حفاظت از گونه ها” برآورد می کنند که گونه ها با سرعتی حدود “هر ۲۰ دقیقه یک گونه” در حال انقراض هستند.
    اغلب می گویند که سرعت ازبین رفتن گونه ها امروز ۱۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰ برابر بیشتر از سرعت انقراض طبیعی است.
    متخصصان برآورد کرده اند که اگر ما انسان ها همچنان به همین شیوه زندگی ادامه دهیم هرسال ۰۱/۰ تا ۱/۰ از تمام گونه ها ازبین خواهد رفت.
    ممکن است این رقم در ظاهر زیاد نباشد اما اگر در نظر بگیرید که ۱۰۰ میلیون گونه مختلف برروی کره زمین وجود دارد آن وقت سالانه حدود ۱۰۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰۰ گونه درحال انقراض هستند.

    caballiance-logo
    باتوجه به برآوردهایی که به تازگی صورت گرفته است می دانیم که بیش از یک سوم گونه های شناسایی شده در “پژوهش بین المللی تنوع زیستی در سال۲۰۰۹ ” اکنون در خطر انقراض هستند.
    ۱۷۲۹۱ گونه از ۴۷۶۷۷ گونه ای که در لیست قرمز اتحادیه بین المللی حفاظت از طبیعت قرار دارند با خطر جدی روبه رو هستند.
    این لیست نشان می دهد که ۲۱ % از تمام پستانداران شناسایی شده، ۳۰ % از تمام دوزیستان، ۱۲ % از پرندگان، ۲۸% ازگیاهان و ۳۵ % از بی مهرگانی که تاکنون شناسایی شده اند در معرض خطر هستند.

    تغییرپذیری و تغییر اقلیم منجر به نابودی تنوع زیستی می شود. اگر گونه ها و جمعیت ها زمان کافی برای سازگارشدن با تغییر شرایط اقلیمی نداشته باشند ممکن است برای همیشه ازبین بروند.

    چرا این مساله اهمیت دارد؟
    حفظ تنوع زیستی نقش مهمی در رفع نیازهای ضروری انسان دارد مثل تامین آب های دائمی و تمیز، پیشگیری از وقوع سیل و طوفان و ایجاد اقلیم پایدار.

    Biodiversity-by-dreamchaoticنابودی تنوع زیستی خطرناک و پیامدهای آن سریع است:
    کاهش فرصت ها برای کسب درآمد، سلامت، آموزش و زندگی بهتر.
    کاهش ماهی ها در دریا یعنی غذای کمتر برای بقا.
    کمبود آب تمیز.
    کمبود منابع جنگل مانند غذا و گیاهان دارویی.
    و در طولانی مدت، درآمد کمتر برای جوامعی که خود جزو فقیرترین کشورهای جهان هستند.

    تنوع فرهنگی و تنوع زیستی ارتباط بسیار نزدیکی باهم دارند. اگر یکی را از دست بدهیم ممکن است دیگری را نیز از دست بدهیم.
    تنوع جوامع، فرهنگ ها و زبان ها که در طول تاریخ بشر به وجود آمده است نیز ارتباط نزدیکی با تنوع زیستی و فواید آن دارد.

    چه راه حل هایی وجود دارد؟
    در کشورهای مختلف در سراسر دنیا اقدامات تازه ای برای افزایش توسعه پایدار و حفظ تنوع زیستی صورت می گیرد که عبارتند از:
    ۱- اقتصاد سبز ابتکاری است که گذار به اقتصادی کم-کربن و پایدار را سرعت می بخشد. اقتصادی که می تواند پاسخگوی چالش های متعددی باشد و فرصت های گوناگونی برای قرن بیست ویکم فراهم کند.
    ۲- تلاش برای افزایش تعداد، وسعت و اتصال مناطق حفاظت شده هم در خشکی و هم در دریا.
    ۳- توجه هرچه بیشتر بر اجرای قراردادهای زیست محیطی چندجانبه که به تنوع زیستی مربوط می شود مانند:
    -(CBD) پیمان تنوع زیستی
    -(CITES) پیمان منع تجارت گونه های درخطر اعم ازگونه های وحشی گیاهی و جانوری
    -(CMS) پیمان گونه های مهاجر
    – پیمان رامسر درباره تالاب ها و پیمان میراث جهانی

    ۴- افزایش برنامه های اخبار، آموزش و آگاهی عمومی درباره تنوع زیستی با هدف واردکردن تنوع زیستی به زندگی روزمره مردم و معیشت آنها.
    ۵- شناسایی و ایجاد فرصت های سرمایه گذاری روستایی بر پایه تنوع زیستی مانند اکوتوریسم (بوم-گردشگری) و کاوش زیستی که هم به جوامع محلی کمک می کند و هم به محیط زیست، گونه ها و زیستگاه های آن ها.
    ۶- حمایت از توسعه پایدار و مبتنی بر تنوع زیستی با جلب توجه افراد به مناطقی که مورد بهره برداری ناپایدار قرار می گیرند.
    ۷- ایجاد منافع مهم اقتصادی و اجتماعی برای تامین جوامع محلی و ایجاد انگیزه برای حفاظت از زیستگاه ها.
    ۸- شناسایی راه هایی برای تقسیم عادلانه منافع حاصل از حفاظت و استفاده پایدار بین جوامع محلی و سهام داران.

    سال ۲۰۱۰ مدت ها به عنوان هدف نهایی در نظرگرفته شده بود. زمانی برای اینکه نگاهی به پشت سر خود بیندازیم و بگوییم بله، ما این کار را کردیم، اینکه تنوع زیستی و زندگی برروی زمین دیگر درخطر نیست. در سال ۲۰۰۲ دولت ها ۲۰۱۰ را آخرین فرصت برای کاهش چشمگیر سرعت نابودی تنوع زیستی اعلام کردند تا به این وسیله فقر را کاهش دهند. برآوردها همگی می گویند که ما ازین هدف بسیار دوریم.
    ایجاد تغییر در این روند رو به تخریب، نیازمند تغییر نگرش ما درباره مسائل محیط زیستی است. یعنی دولت های جهان باید دانشمندان و سیاست مداران را با هم متحد کنند.
    یعنی پیوند دادن معیشت ها، مبارزه با فقر و برنامه ریزی برای توسعه و ایجاد زیرساخت های جدید. این دستورالعملی است که می توانیم به کار گیریم:
    -تنوع زیستی را به نیازهای روزمره مردم پیوند دهیم تا احساس مسئولیت برای حفظ تنوع زیستی و پیشگیری از نابودی آن در میان آن ها گسترش یابد.
    -مراقب باشیم که علم و سیاست نقش برابری را در تصمیم گیری ها داشته باشند.
    -دلایل اقتصادی زیادی برای حفظ تنوع زیستی وجود دارد ولی این دلایل باید به صورت اقدامات داخلی و بین المللی درآیند تا
    بتوان ظرفیت های تنوع زیستی را بهتر شناخت.
    -در انتخاب ها و سبک زندگی خود تجدیدنظر کنیم تا جا برای گونه هایی که برروی این زمین زندگی می کنند فراهم شود
    -شک نکنید که این به زندگی همه ما مربوط می شود

    پرسش این است، آیا می توانیم کاری انجام دهیم؟
    پاسخ روشن است، بله، اگر برای اقدام همگانی به یکدیگر بپیوندیم.

    در این لینک می توانید فهرست قرمز گونه‌های در معرض خطر انقراض را ببینید:
    http://www.iucnredlist.org/amazing-species
    sdhttp://biodiversity.ir با اندکی تغییر برگرفته از

    منبع مطلب : sabzbashim.ir

    مدیر محترم سایت sabzbashim.ir لطفا اعلامیه بالای سایت را مطالعه کنید.

    جواب کاربران در نظرات پایین سایت

    مهدی : نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    میخواهید جواب یا ادامه مطلب را ببینید ؟
    مهدی 10 ماه قبل
    1

    نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    برای ارسال نظر کلیک کنید