در حال پالایش مطالب میباشیم تا اطلاع ثانوی مطلب قرار نخواهد گرفت.
    توجه : تمامی مطالب این سایت از سایت های دیگر جمع آوری شده است. در صورت مشاهده مطالب مغایر قوانین جمهوری اسلامی ایران یا عدم رضایت مدیر سایت مطالب کپی شده توسط ایدی موجود در بخش تماس با ما بالای سایت یا ساماندهی به ما اطلاع داده تا مطلب و سایت شما کاملا از لیست و سایت حذف شود. به امید ظهور مهدی (ع).

    معنی شعر قطره دانش که بخشیدی ز پیش متصل گردان به دریاهای خویش

    1 بازدید

    معنی شعر قطره دانش که بخشیدی ز پیش متصل گردان به دریاهای خویش را از سایت نکس درجه دریافت کنید.

    ادبیات فارسی(1)

    ج) تاریخ ادبیّات و دانش های ادبی(عناصر زیبایی سخن):

    1) کتاب تاریخ جهانگشای جوینی اثر کیست؟ موضوع آن چیست؟ اثر عطا ملک جوینی(681-623 هـ .ق.)

    تاریخ جهانگشای جوینی شرح وقایع تاریخی قرن هفتم هجری و حمله ی مغول به سرزمین ماست.

    2) کتاب مثنوی اثر کیست؟ ملانا جلال الدّین بلخی(604-672 هـ . ق.)

    3) بیان عواطف مشترک انسانی(غم ، شادی، مهروکین و...) به گونه ای مؤثر و زیبا از عهده ی چه کسانی بر می آید و به چه صورت انجام می پذیرد؟ این شاعر و نویسنده ی هنر مند است که با جان بخشیدن به عناصر ذهنی و عواطف و خیالات خویش، آن ها را در قالبی لذّت بخش و تأثیرگذار در اختیار خواننده قرار می دهد و او را با خود همدل و همزبان می سازد.

    4) ادبیّات چیست؟ ادبیّات یکی از گونه های هنر است و کلمات، مصالح و موادّی هستند که شاعر و نویسنده با بهره گیری از عواطف و تخیّلات خویش آن ها را به کار می گیرد و اثری ادبی و هنری پدید می آورد.

    5) آثار ادبی چگونه بوجود می آیند؟ در آثار ادبی نویسنده و شاعر می کوشد اندیشه ها و عواطف خویش را در قالب مناسب ترین و زیبا ترین جملات و عبارات بیان کند. این آثار همان گفته ها و نوشته هایی هستند که مردم در طول تاریخ آن ها را شایسته ی نگهداری می دانند و از خواندن و شنیدنشان لذّت می برند.

    6)کدام آثارادبی فارسی در شمار غنی ترین و شیوا ترین آثار ادبی جهان قراردارند؟ شاهنامه، اسرارالتّوحید، تاریخ بیهقی، مثنوی مولوی، بوستان و گلستان سعدی، غزلیّات حافظ و...

    7) چگونه باید قدر سرمایه های گران بهای ادبی خود را بدانیم؟ باید مانند نیکان خویش با خوب خواندن و درست فهمیدن این آثار ارزشمند، در نگهداری آن ها با جان ودل بکوشیم و با تلاش روز افزون خویش برغنا و عظمت آن ها بیفزاییم.

    8) سجع چیست؟ آرایه ای است که از همراه آمدن کلمات هماهنگ(کلمات سجع) در آخر جمله های یک عبارت حاصل می آید. سجع در نثر مانند قافیه است در شعر.

    نکته: کلمات سجع از سه جهت ممکن است با هم هماهنگی داشته باشند:                                       الف) ازجهت اشتراک در حروف پایانی کلمات مانند:کلمات«خواری» و«سروری» درعبارت: ارجمندگرداننده ی  بندگان از خواری؛ درپای افکننده ی گردن کشان از سروری. که دراین صورت به آن«سجع مطرّف»گفته می شود.                                                                                                                          ب) ازجهت هماهنگی در وزن کلمات مانند: کلمات« باطل » و « ضایع » در عبارت: ملک بی دین باطل است      و دین بی ملک، ضایع. که در این صورت به آن «سجع متوازن» گفته می شود.

    ج) هم ازجهت وزن و هم از جهت حروف پایانی کلمات: مانند کلمات« نیستی » و « هستی » در عبارت:

    هست کننده از نیستی، نیست کننده پس از هستی. که در این صورت به آن « سجع متوازی» گفته می شود.

    9) تشبیه چیست؟ آن است که کسی یا چیزی را از نظر داشتن صفت یا صفاتی به کس یا چیزی دیگر که آن صفت یا صفات را داراست، مانند کنیم. مانند: ما چو مرغان حریصی بی نوا؛ یعنی ما مانند پرندگانی  حریص، بی نوا هستیم.

    نکته1:هر تشبیه چهار رکن دارد:

    الف) مشبّه: اسمی که تشبیه شده.

    ب) مشبهٌ به: اسمی که مشبّه به آن تشبیه شده.

    پ) وجه شبه: ویژگی مشترک دو اسم (مشبّه و مشبّهٌ به)

    ت) ادات تشبیه: کلمه ای که رابطه ی تشبیه را برقرار می کند.

    مثال: ما  چو مرغان حریصی بی نوا

                   

    مشبّه   ادات تشبیه   مشبّهٌ به     وجه شبه

    نکته2: از چهار رکن تشبیه دو رکن آن(مشبّه و مشبّهٌ به) نقش محوری دارند و به آن ها « طرفین تشبیه » گفته می شود؛ بر خلاف طرفین تشبیه که همیشه در یک تشبیه باید وجود داشته باشند، دیگرارکان تشبیه (وجه شبه و ادات تشبیه) را می توان از میان تشبیه حذف کرد، بنابراین به این نتیجه می رسیم که گاهی در آثار ادبی  تشبیه هایی خواهیم دید که « وجه شبه »یا« ادات تشبیه » و یا این هر دو رکن درمیان آن وجود

    ندارد. البته گفتنی است که حذف برخی از ارکان تشبیه با هدف زیبایی آفرینی و تأثیرگذاری بیشتر انجام می پذیرد.مثال: علی درشجاعت مانند شیر است.     علی درشجاعت شیر است(علی مانند شیر است)     علی شیر است(علی شیر) (شیر علی) که در همه ی موارد ذکر شده آرایه ی تشبیه وجود دارد همچنین درمواردی

    مانند: «قطره ی دانش» و « قطره ی علم » نیز آرایه ی تشبیه وجود دارد.

    د) خود آزمایی:

    1) در این درس بین کدام کلمات آرایه ی سجع دیده می شود؟(مثال : تابنده، پاینده) (سزاوار، خوشگوار) (نیستی، هستی) (خواری، سروری) (زیبنده، درخورنده) (گزید، رسید) (بازپسین، پیشین) (بندی، پندی)

    (نماینده، آگاهاننده) (ستوده، شنوده) (گزیده، پسندیده) (برکار، خوار)

    2) مضمون آیه ی شریفه ی تُعِزُّ مَن تَشَاءُ وَ تُذلُّ مَن تَشَاءُ در کدام بند درس آمده است؟ ارجمند گرداننده ی بندگان از خواری؛ درپای افکننده ی گردن کشان از سروری.

    3) منظور نویسنده از جملات پایانی متن چیست؟ درودخدا برای همیشه بر یاران و خاندان پیامبر باد.

    4) متّصل گردان به دریای های خویش، یعنی چه؟علم اندک مرا به علم بی پایان خود پیوند بده.

    5) چرا بی ادب از لطف پروردگار محروم می شود؟ زیرا باعث زیان رساندن به خود و دیگر انسان ها می شود.

    درآمدی بر انواع ادبی:

    1) چرا در آثار ادبی دسته بندی و تقسیم به انواع ضرورت دارد؟ برای شناخت و سنجش آثار ادبی این کار ضرورت دارد.

    2) گذشتگان ما به طور عمده، آثار ادبی را برچه اساسی تقسیم بندی می کردند؟ بر اساس صورت و شکل ظاهری.

    3) دسته بندی و نام گذاری آثار نثر فارسی بر چه پایه ای بوده است؟ بر پایه ی شیوه ی نگارش آن ها مانند نثر ساده، مسجّع و...

    4) در ادبیّات جهان، آثار ادبی بر چه اساس و به چند نوع تقسیم بندی شده است؟ بر اساس اندیشه و محتوا به چهار نوع حماسی، غنایی، نمایشی و تعلیمی تقسیم بندی شده است. 

    درس دوم: ادبیّات حماسی( رزم رستم و سهراب)

    1) حماسه چیست؟ حماسه یکی از انواع ادبی و در اصطلاح روایتی است داستانی از تاریخ تخیّلی یک ملّت که با قهرمانی ها و اعمال و حوادث خارق العاده در می آمیزد.

    2) ویژگی اصلی و دیگر ویژگی های حماسه را بیان کنید؟ ویژگی اصلی حماسه، تخیّلی بودن و شکل داستانی آن است. وجود انسان های آرمانی و برتر که از نظر نیروی جسمانی و معنوی برگزیده و ممتاز هستند، از دیگر ویژگی های حماسه به شمار می آید.

    3) در حماسه چه رویدادهایی فراوان دیده می شود؟ این رویدادها نشان دهنده و بیانگر چه چیزهایی است؟

    در حماسه رویدادهای غیر طبیعی و خلاف عادت فراوان دیده می شود و همین رویدادهاست که می تواند آرمان ها و آرزوهای بزرگ ملّتی را در زمینه های مذهبی، اخلاقی و نظام اجتماعی نشان دهد و عقاید کلّی آن ملّت را درباره ی مسائل اصلی انسانی مانند آفرینش، زندگی، مرگ و جز آن بیان کند.

    4) کدام اثر نمونه ی اعلای حماسه است؟ این اثر سروده ی کیست؟ شاهنامه ی فردوسی اثر ابوالقاسم فروسی(329-416هـ.ق.)

    5) فردوسی نظم شاهنامه را از چه سالی آغاز کرد؟نظم این اثر چند سال طول کشید؟ حدود سال 370هـ .ق. نظم آن را آغاز کرد و بیش از سی سال برای نظم شاهنامه رنج برد.( بسی رنج بردم در این سال سی     عجم زنده کردم بدین پارسی)

    6) فردوسی درباره ی شاهنامه چه گفته است؟ آن گونه که خود گفته است کاخی از نظم پی افکند که از باد و باران گزند نمی یابد.( پی افکندم از نظم کاخی بلند      که از باد و باران نیابد گزند )

    7) شاهنامه را به چند بخش می توان تقسیم کرد؟ شاهنامه را می توان به سه بخش اساطیری، حماسی و تاریخی تقسیم کرد.

    8) یکی از برجسته ترین داستان های حماسی شاهنامه را نام ببرید؟ غم نامه ی رستم و سهراب 

    الف) معنی لغت ها:

    منبع مطلب : shogh52.blogfa.com

    مدیر محترم سایت shogh52.blogfa.com لطفا اعلامیه سیاه بالای سایت را مطالعه کنید.

    ادبیات پایه هفتم ( شعر خوانی درس توفیق ادب )

    شعر خوانی  ( توفیق ادب  )

    قالب این شعر : مثنوی است  یعنی هر بیت دارای یک قافیه است .

    توفیق ادب 

    ای خدا ! ای فضل تو حاجت روا  / با تو یاد هیچکس نبود  روا 

    قافیه :  روا  و روا  

    معنی : ای خدایی که لطف و احسان تو نیاز های ما را برآورده می کند. با وجود تو، یاد کردن از هیچ کس شایسته نیست. 

    ( روا ) در مصرع اول به معنای بر آورده کردن و در مصرع دوم به معنای شایسته بون 

    فطره دانش که بخشیدی ز پیش /  متصل گردان به دریاهای خویش 

    قافیه : پیش و خویش 

    معنی : علم اندکی که از نزد خودت به ما بخشیدی به دریای علم خودت متصل کن 

    مفهوم بیت: خدایا علم ما را زیاد کن.

    دانش ادبی : قطره نماد کمی و دریا نماد بسیاری است 

    صد هزاران دام و دانه است  ای خدا /  ما چون مرغان حریصی بی نوا 

    قافیه : خدا  و نوا 

    معنی :  علم اندکی در وجود من هست. آن را از هوی و هوس و خواسته های مادی نجات بده.

    دانش ادبی : دام  و دانه نماد مشکلات و گرفتاری های دنیوی / انسان به مرغان تشبیه شده که انسان مشبه و مرغان  مشبه به است و وچه شبه حریص و بیچاره بودن 

    گر هزاران دام باشد هر قدم /  چون تو با مایی ، نباشد هیچ غم 

    قافیه : قدم و غم 

    معنی :ی خدا در مسیر زندگی ما هزاران گرفتاری وجود دارد در حالی که ما همچون پرندگانی طمع کار و بیچاره ایم.

     از خدا جوییم ، توفیق ادب  / بی ادب ، محروم شد از لطف رب 

    معنی بیت : از خدا می خواهیم که در فراگیری ادب و فرهنگ درست ما را یاری دهد. زیرا انسان بی ادب از رحمت خدا بی نصیب است. 

    بی ادب ،تنها نه خود را داشت بد /  بلکه آتش در همه آفاق زد 

    معنی بیت : آدم بی ادب نه فقط به خودش بدی میکند. بلکه بدی او همه جهان را در برمی گیرد.

    تاریخ ادبیات

    مولانا جلال الدین از شاعران و عرفای  قرن 7 و  زاداگاه ایشان در بلخ است و در قونیه که ترکیه امروزی است مدفون شده است . آثار ایشان مثنوی معنوی در قالب مثنوی  و دیوان شمس که در قالب غزل می باشد مولوی  26 هزار بیت شعری دارد .

    منبع مطلب : kelas-majazi.blogfa.com

    مدیر محترم سایت kelas-majazi.blogfa.com لطفا اعلامیه سیاه بالای سایت را مطالعه کنید.

    ادبیات سال اول دبیرستان

    5- هست کننده از نیستی،نیست کننده پس از هستی: موجودات را از عالم نیستی به عالم هستی می آورد و سپس به جهان آخرت می برد.. مفهوم جمله:خدایی که زنده می کند و می میراند.

    6- خدایی او راست درخورنده: خدایی شایسته ی اوست.

    7- ارجمند گرداننده ی بندگان از خواری ، در پای افکننده ی گردنکشان از سروری:بندگان خود را از پستی و ذلّت به بزرگی می رساند و زورگویان را از بزرگی به خواری می اندازد.

    8- بلندی و برتری از درگاه او جوی و بس: بس به معنای فقط- معنای جمله: سربلندی و سرافرازی را فقط از درگاه خدا بخواه.

    9- ندانم چه ای هرچه هستی تویی: تو را خوب نمی شناسم اما هرچه موجود است از توست.

    10- پیمبر باز پسین: آخرین پیامبر

    11- پیشرو پیمبران پیشین: راهنما و جلودار پیامبران قبل از خود

    12- تا باد و آب و آتش و خاک در آفرینش بر کار است و گل بر شاخسار هم بستر خار:مفهوم جمله: تا زمانی که جهان آفرینش و زندگی وجود دارد. توضیح: (علمای گذشته جهان خلقت را ترکیبی از چهار عنصر باد- آب – خاک و آتش می دانستند که در نتیجه ی تأثیر ستارگان و سیارات بر آنان خلق می شدند.)

    معنا و مفهوم شعر مولوی: ای خدا ای فضل تو حاجت روا

    ای خدا ای فضل تو حاجت روا         با تو یاد هیچ کس نبود روا

    در این بیت روا در مصراع اول به معنای بر آورده کردن است و در مصراع دوم به معنای شایسته.معنای بیت: ای خدایی که لطف و احسان تو نیاز های ما را برآورده می کند. با وجود تو، یاد کردن از هیچ کس شایسته نیست.

    قطره ی دانش که بخشیدی ز پیش    متصل گردان به در یاهای خویش

    قطره نماد کمی و دریا نماد بسیاری است. معنای بیت: علم اندکی که از نزد خودت به ما بخشیدی به دریای علم خودت متصل کن. مفهوم بیت: خدایا علم ما را زیاد کن.

    قطره ی علم است اندر جان من        وارهانش از هوا وز خاک تن

    علم اندکی در وجود من هست. آن را از هوی و هوس و خواسته های مادی نجات بده.

    صد هزاران دام و دانه است ای خدا    ما چو مرغان حریصی بینوا

    دام ودانه: نماد مشکلات و گرفتاری های دنیوی است- معنای بیت: ای خدا در مسیر زندگی ما هزاران گرفتاری وجود دارد در حالی که ما همچون پرندگانی طمع کار و بیچاره ایم.( در این بیت ما انسان ها به پرندگان حریص و بیچاره تشبیه شده ایم.ما: مشبه – مرغان: مشبه به)

    گر هزاران دام باشد هر قدم         چون تو با مایی نباشد هیچ غم

    اگر هزاران گرفتاری هم جلو راه ما باشد، وقتی تو با ما باشی هیچ غمی نداریم.

    از خدا جوییم توفیق ادب           بی ادب محروم شد از لطف رب

    از خدا می خواهیم که در فراگیری ادب و فرهنگ درست ما را یاری دهد. زیرا انسان بی ادب از رحمت خدا بی نصیب است.

    بی ادب تنها نه خود را داشت بد           بلکه آتش در همه آفاق زد

    آدم بی ادب نه فقط به خودش بدی میکند. بلکه بدی او همه جهان را در برمی گیرد.

    سئوال: سجع چیست؟

    اگر در پایان جملات، کلماتی به کار رود که از نظر آهنگ و یا حروف آخر یکسان باشند، سجع ساخته می شود.

    سئوال: معنای آیه ی «تعزّ من تشاء و تذلّ من تشاء» چیست؟

    عزیز می کند هر که را بخواهد و ذلیل می کند هر که را بخواهد.

    سئوال: ردیف و قافیه چیست؟

    قافیه: کلماتی هماهنگ که در آخر بیت یا  مصراع به کار می رود و حروف آخرشان یکی است.

    ردیف: کلماتی که پس از قافیه عینا( از نظر لفظ و معنا ) تکرار می شود. مثلا در این بیت:

    بشنو از نی چون حکایت می کند     از جدایی ها شکایت می کند

    حکایت و شکایت قافیه و فعل می کند که در پایان هر دو مصراع تکرار شده ردیف است.

    نکته: آمدن قافیه در شعر الزامی است ولی شاعر در آوردن یا نیاوردن ردیف آزاد است.

    *توضیحات درس دوم

    ابتدا پاسخ به چند سئوال از درآمد درس

    سئوال: چرا دانش ها و هنرها را تقسیم بندی می کنند، فایده ی این تقسیم بندی چیست؟

    جواب: برای آسان تر شدن شناخت و فراگیری سریعتر

    سئوال: انواع ادبی را بر چه اساس تقسیم بندی می کنند؟

    جواب: بر اساس موضوع  و محتوا

    سئوال: گذشتگان انواع ادبی را بر چه اساس تقسیم بندی می کردند؟

    جواب: بر اساس شکل ظاهر

    سئوال: چرا تقسیم بندی انواع ادبی بر اساس شکل ظاهر نادرست است؟

    جواب: چون ممکن است دو اثر از نظر ظاهر مثل هم باشند ولی محتوای آن ها با یکدیگر متفاوت باشد. مثل شاهنامه ی فردوسی و مثنوی مولوی که هر دو در قالب مثنوی است ولی موضوع متفاوتی دارند.

    *موقوف المعانی چیست؟ وقتی معنای دو بیت به هم وابسته باشد و با هم معنا شوند در اصطلاح موقوف المعانی می گویند.

    *توضیح برخی نکات مهم که توضیح آن در کتاب نیامده است.

    *سمنگان شهری است نزدیک بلخ- * هماورد : حریف

    1- بدو داد و گفتش ... : این بیت با بیت بعد موقوف المعانی است بنا بر این هر دو را با هم معنا می کنیم. معنا : رستم مهره را به تهمینه داد و گفت این مهره را نگه دار. اگر سرنوشت به تو ختری عطا کرد، با طالع خوب و فال مبارک به گیسوی او بیاویز.

    2- ور ایدون که آید... : اختر: به معنای تقدیر و سرنوشت به کار رفته – منظور از نشان پدر همان مهره است.- اگر چنانچه سرنوشت به تو پسری داد، مهره را به بازوی او ببند

    3- چو نه ماه ...: پور : فرزند پسر- معنا: وقتی نه ماه از حاملگی تهمینه سپری شد، پسری چون ماه تابان به دنیا آورد

    4- چو خندان شد و ... : ورا نام: نام او را – معنا: وقتی که سهراب شروع به خندیدن کرد، تهمینه نام او را سهراب گذاشت.

    5- چو ده سال شد زان زمین کس ... : وقتی ده ساله شد در آن سرزمین کسی نبود که بتواند با وی مبارزه کند

    6- تو پور گو پیلتن...: تو پسر پهلوان قوی هیکل رستم هستی. تو از نسل زال و سام و نریمان هستی.

    7- جهان آفرین...: از زمانی که خدا جهان را خلق کرده، سوارکاری چون رستم به دنیا نیامده است.

    8- چو رستم پدر باشد ... : وقتی که رستم پدر من باشد و من فرزند او باشم، نباید کس دیگری در جهان پادشاه باشد.

    9- به گردان لشکر سپهدار ... : منظور از سپهدار دراین بیت افراسیاب است. گردان: جمع گرد و به معنای پهلوان . منظور از راز این است که سهراب فرزند رستم است- معنا: افراسیاب به پهلوانان لشکر گفت که این راز( سهراب فرزند رستم است) باید مخفی بماند.

    10- که بندد دل و جان به مهر پدر: زیرا به او علاقمند می شود.

    11- مگر کان دلاور... :شاید آن پهلوان دلیر و سالخورده(رستم) به دست این پهلوان شجاع(سهراب) کشته شود.

    12- از آن پس بسازید... : بعد از آن قصد کشتن سهراب را کنید و یک شب در خواب او را بکشید.

    13- ز کف بفکن این گرز و ... : کین : دشمنی .- ز کف بفکن: کنایه از رها کردن- بر زمین زدن : کنایه از رها کردن- معنا : این گرز و شمشیر دشمنی را ترک کن و جنگ و ستم را رها کن.

    14- دل من همی بر تو ...: من تو را دوست دارم.

    15- بکوشیم، فرجام کار ... : بکوشیم: بجنگیم -  فرجام: پایان- جهانبان: خدا- معنا: با هم می جنگیم و عاقبت کار همان چیزی است که خواست خدا باشد.

    توضیحات درس3

    1- به کشتی گرفتن...: برآویختن: درگیر شدن،نبرد کردن- خوی: عرق- معنا: از طریق کشتی گرفتن با یکدیگر درگیر شدند و از جسم خود خون و عرق جاری کردند.

    2- بزد دست سهراب...: سهراب به فیل مست تشبیه شده است.- سهراب همانند فیل مستی دست برد و رستم را از جا بلند کرد و به زمین افکند.

    3- یکی خنجر آبگون...: آبگون: تیز و برّاق-معنا: خنجر تیزی بیرون کشید و خواست سر رستم را ببرد.

    4- به سهراب گفت...: این بیت با بیت بعد موقوف المعانی است. یل: پهلوان- گُرد: پهلوان- معنا: رستم به سهراب گفت ای پهلوان شیر گیر، ای پهلوان شمشر زن

    5- دگرگونه تر...: رسم و آیین ما به شیوه ی دیگری است. زیبایی رسم ما به گونه ی دیگری است.

    6- کسی کاو به کشتی...: این بیت با بیت بعد موقوف المعانی است-  کاو: (کو) مخفف که او- مهتر: بزرگتر- معنا: کسی که با کشتی گرفتن مبارزه کند و بزرگتر از خود را بر زمین بکوبد.

    7- نخستین که...: اولین بار که او را به زمین می کوبد، سرش را نمی برّد، هر چند کینه در دلش باشد.

    8- دلیر جوان...:سر به گفتار کسی دادن: کنایه از تسلیم حرف کسی شدن.معنا: سهراب تسلیم سخنان رستم شد و آن را پذیرفت و این سخن برای او دلنشین بود.

    9-رها کرد زو...:همانند شیری مغرور که از مقابل آهو بگذرد، رستم را رها کرد و به دشت آمد.

    10- همی کرد نخجیر و ...: نخجیر: شکار- به شکار مشغول شد و از کسی که با او جنگیده بود غافل شد.

    11- چو رستم...: وقتی رستم از دست سهراب رهایی یافت، مانند شمشیری فولادی شد.(تشبیه رستم به شمشیر)

    12- خرامان بشد...: آسته به سوی آب رفت.همانند مرده ای که دوباره زنده شود.

    13- بخورد آب و...: آب خورد و چهره و تن خود را شستشو داد و به راز و نیاز با خدا پرداخت.

    14- همی خواست...: دستگاه: قدرت و توانایی- منظور از بخشش هور و ماه تقدیر و سرنوشت است. چون قدما به تأثیر اجرام آسمانی در سرنوشت مردم عقیده داشتند.- معنا: از خدا پیروزی و قدرت خواست و از تقدیر و سرنوشت آگاهی نداشت

    15- وزان آب...: اندیشه در این بیت به معنای نگرانی و ترس است- روی زرد کنایه از ترس- معنا: وقتی از کنار آب به میدان جنگ می رفت، نگران و هراسان بود.

    16- چو سهراب شیر اوژن...: شیر اوژن: شیر افکن- باد جوانی: کنایه از غرور جوانی- دلش بردمید: به هیجان آمد- معنا: وقتی سهراب شیر افکن رستم را دید از غرور جوانی به هیجان آمد.

    17- چنین گفت...: به رستم اینگونه گفت: شیر:استعاره از سهراب- زخم: به معنای ضربه- معنا: ای کسی که از دست من و ضربه شیر دلیر رها شده ای.

    قسمت دوم جنگ

    18- غمی بود...: بیازید: دراز کرد- جنگی پلنگ: استعاره از سهراب- معنا:  رستم ناراحت و عصبانی بود، دست دراز کرد و سینه و گردن سهراب را گرفت.

    19- خم آورد...: زمانه: اجل و مرگ- معنا: کمر سهراب را خم کرد.مرگش فرا رسیده بود و قدرت مقابله نداشت

    .20-زدش بر زمین بر...: در این بیت برای متمم دو حرف اضافه آمده است( بر زمین بر ) – معنا: همانندی شیری سهراب را به زمین زد و فهمید که سهراب هم به زیر نمی ماند.

    21- سبک تیغ تیز...: سبک: سریع،فوری- شیر بیدار دل:استعاره از سهراب- معنا: به سرعت شمشیری بیرون کشید و پهلوی سهراب را شکافت.

    22- بپیچید و زان پس...: بعد از آن سهراب از درد به خود پیچید و آهی کشید و از نگرانی نیک و بد روزگار خیالش راحت شد.(با مرگ تمام غمها و شادی ها به پایان می رسد)

    23- بد وگفت کاین...: سهراب به رستم گفت: من خودم این بلا را بر سر خود آوردم و باعث مرگم شدم. زمانه(سرنوشت) کلید مرگ مرا به دست تو داد.

    24- کنون گر تو...: این بیت با بیت بعد موقوف المعانی است.- معنا: حالا اگر تو ماهی شوی و به عمق آب فرو روی و یا مثل شب در تاریکی پنهان شوی.

    25-و گر چون ستاره...: ویا اگر مثل ستاره بر بالای آسمان روی و از زمین دل بکنی.

    26- بخواهد هم از تو...: پدرم انتقام مرا از تو می گیرد وقتی که ببیند کشته شده ام و خاک جای من است.

    27- از این نامداران...: از میان این پهلوانان کسی هم نشانی های مرا به رستم می رساند.

    28- که سهراب...: که سهراب کشته شده و با خواری بر زمین افتاده. تورا جستجو می کند و به دنبالت می گرددد.

    29- چو بشنید رستم...: وقتی رستم این حرف ها را شنید سرگشته شد و چشمانش سیاهی رفت و جهان در مقابل چشم تیره و تار شد.

    30- بپرسید زان پس...: این بیت با بیت بعد موقوف المعانی است. بعد از آن که به هوش آمد، با ناله و گریه به سهراب گفت:

    31- که اکنون چه...: حالا چه نشانه ای از رستم داری که امیدوارم نامش از میان پهلوانان محو شود.

    32- بدو گفت ار ایدون...: ار ایدون: اگر چنانچه- بد خویی: لج بازی- معنا: به رستم گفت: اگر چنانچه تو رستم هستی، مرا بیهوده و از روی لج بازی کشتی.

    33- ز هر گونه ای...: به هر روشی تو را راهنمایی کردم، اما ذره ای محبت نشان ندادی.

    34- کنون بند بگشای...: جوشن: نوعی لباس جنگ- معنا: اکنون بندهای لباسم را باز کن و تن روشن مرا عریان ببین.

    35- چو بگشاد خفتان...: خفتان: لباس جنگ- معنا: وقتی رستم لباس سهراب را باز کرد و آن مهره را دید، از شدت ناراحتی لباس های خود را پاره کرد.

    36- همی ریخت خون...: رستم  با چنگ زدن خون از صورتش جاری می کرد و موی خود را می کند. سرش پر از گرد و خاک بود و چهراش پر از شک بود.

    37- بدو گفت سهراب...: سهراب به او گفت که این گریه و ناله ی تو بدتر است و نباید گریه کنی.

    38- از این خویشتن کشتن...: این که تو خودت را بکشی هیچ فایده ای ندارد. این اتفاق افتاد و سرنوشت اینگونه بود.

    چند توضیح با توجه به بیاموزیم

    - قالب های شعری را بر اساس قافیه ی آن ها نام گذاری می کنند.

    - اگر به ابیات درس دقت کنیم می بینیم که قالب درس رستم و سهراب مثنوی است.

    - مثنوی قالبی است که هر بیت آن قافیه ای جداگانه دارد و هر دو مصراع یک بیت هم قافیه هستند.

    - شکل قالب مثنوی اینگونه است:

    ---------------*       -----------*

    --------------&      --------------&

    -----------------#      --------------#

    [email protected]     [email protected] 

    منبع مطلب : alitalebi91.blogfa.com

    مدیر محترم سایت alitalebi91.blogfa.com لطفا اعلامیه سیاه بالای سایت را مطالعه کنید.

    جواب کاربران در نظرات پایین سایت

    مهدی : نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    میخواهید جواب یا ادامه مطلب را ببینید ؟
    مهدی 5 ماه قبل
    0

    نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    برای ارسال نظر کلیک کنید