در حال پالایش مطالب میباشیم تا اطلاع ثانوی مطلب قرار نخواهد گرفت.
    توجه : تمامی مطالب این سایت از سایت های دیگر جمع آوری شده است. در صورت مشاهده مطالب مغایر قوانین جمهوری اسلامی ایران یا عدم رضایت مدیر سایت مطالب کپی شده توسط ایدی موجود در بخش تماس با ما بالای سایت یا ساماندهی به ما اطلاع داده تا مطلب و سایت شما کاملا از لیست و سایت حذف شود. به امید ظهور مهدی (ع).

    معنی بیت همه کار ایام درس است و پند دریغا که شاگرد هشیار نیست

    1 بازدید

    معنی بیت همه کار ایام درس است و پند دریغا که شاگرد هشیار نیست را از سایت نکس درجه دریافت کنید.

    معنی شعر درس 9 فارسی سوم

    آینه چون نقش تو بنمود راست        خود شکن آیینه شکستن خطاست

     اگر آینه به درستی عیب و نقص هایت را به تو نشان داد آینه را نشکن بلکه غرورخودت را بشکن و خودت اصلاح کن .

    ۱- جوانی گه کار و شایستگی است      گه خود پسندی و پندار نیست

    دوره ی جوانی دوره ی انجام کار و نشان دادن شایستگی هاست و زمان غرور و تکبّر و خیال پردازی نیست .

    ۲- چو بفروختی ٬ از که خواهی خرید       متاع جوانی به بازاز نیست

    اگر دوران جوانی خود را از دست بدهی دیگر نمی توانی آن را به دست آوری زیرا جوانی کالایی نیست که بتوانی آن را از بازار خریداری کنی .

    ۳- عنیمت شمر٬جز حقیقت مجوی      که باری است فرصت٬دگر بار نیست

    قدر دوران جوانی را بدان و به دنبال حقیقت و واقعیّت ها باش زیرا دوره ی جوانی فقط یک بار است و دیگر تکرار نمی شود .

    ۴- مپیچ از ره راست بر راه کج          چو در هست ٬حاجت به دیوار نیست

    هیچ گاه از راه راست منحرف نشو و به بیراهه نرو وقتی که می توانی از راه راست به اهداف خود برسی نیازی نیست که به بیراهه بروی .

    ۵- ز آزادگان بردباری و سعی       بیاموز ٬ آموختن عار نیست

    صبر و شکیبایی و سعی و تلاش را از انسان های آزاده بیاموز و بدان که آموختن و یاد گرفتن از دیگران هیچ گاه عیب و عار نیست .

    ۶- به چشم بصیرت به خود در نگر     تو را تا در آیینه ٬ زنگار نیست

    با بینش و آگاهی در مورد خودت فکر و تأمّل کن تا زمانی که قلبت همچون آینه  صاف و روشن است و هنوز آلوده نشده است .

    ۷- همی دانه و خوشه ٬ خروار شد       ز آغاز ٬ هر خوشه خروار نیست

    با انباشته شدن دانه های خوشه بر روی هم خرمن ها به بوجود می آیند و در ابتدا هیچ خوشه ای خرمن نبوده است .

    ۸- همه کار ایّام درس است و پند          دریغا که شاگرد هشیار نیست

    تمام کارهای این جهان برای انسان درس و پند و اندرز هستند امّا افسوس که انسان هوشیار ی پیدا نمی شود از این همه پند و عبرت بگیرد .

                                                                           علامرضا گشتی

    منبع مطلب : goharadab.blogfa.com

    مدیر محترم سایت goharadab.blogfa.com لطفا اعلامیه سیاه بالای سایت را مطالعه کنید.

    درس نهم

     تک بیت انتهای صفحه:

     آینه چون نقش توبنمود راست

                          خودشکن آیینه شکستن خطاست

     دانش های ادبی:

     قافیه: راست ،خطاست

     کنایه:خودشکن کنایه از خودت را اصلاح کن

     جناس: آینه، آیینه

     دانش های زبانی:

     بنمود: نمایاند،نشان داد

     معنی شعر:

     اگر آینه ایراد و نقص تو را نشان داد،باید

     آن ایراد را رفع کنی و خودت را اصلاح کنی،

    نه اینکه آینه را بشکنی.

     تاریخ ادبیات:

     ****************************************************

     جوانی گه کار و شایستگی است

                                 گهِ خود پسندی و پندار نیست

     دانش های ادبی:

    قالب شعر:قطعه

    قافیه: پندار

     ردیف: نیست

     دانش های زبانی:

     خودپسندی: غرور،تکبر

     پندار: تصور،خیال

     معنی شعر:

    ای انسان، دوره ی جوانی،زمان کار وتلاش و

     نشان دادن شایستگی هایت است،نه اینکه

    زمان غرور و خیال و توهم

     چو بفروختی،از که خواهی خرید؟

                                   متاع جوانی به بازار نیست

     دانش های ادبی:

     قافیه: بازار

     جناس: که،به

     تشبیه: متاع جوانی،جوانی را به متاع(کالا)

     تشبیه کرده است.

     مراعات نظیر/تناسب:متاع،بازار،خرید،بفروختی

     تضاد: بفروختی،خرید

     استفهام انکاری:مصراع اول پرسشی است

     که مفهوم انکار دارد.

    دانش های زبانی:

     متاع: کالا

     چو: وقتی که

     معنی شعر:

     ای انسان،وقتی دوران با ارزش جوانی را

     فروختی و به راحتی از دست دادی،این را

     بدان دوران جوانی که از دست رفته هرگز

     برنمی گردد.

     غنیمت شمُر،جزحقیقت مجوی

                          که باری است فرصت،دگربار نیست

     دانش های ادبی:

     قافیه: دگربار

     جناس: باری،بار

     دانش های زبانی:

     باری: بار دیگر،فرصت دوباره

     دگر بار: بار دیگر

     غنیمت شمر: ارزش آن را درک کن

     بیت از چهار جمله درست شده است.

     معنی شعر:

    ای انسان،ارزش جوانی خود را بدان و به جز

     حقیقت چیز دیگری را جستجو نکن،چراکه

     جوانی و زندگی انسان یکبار است و تکرار

     نمیشود.

     مپیچ از رهِ راســــت بر راه کج

                            چو در هست،حاجت به دیوار نیست

     دانش های ادبی:

     قافیه: دیوار

     تضاد: راه راست، راه کج

     آرایه ی ادبی:حُسن تعلیل:(مصراع دوم برای

     مصراع اول در حکم تمثیل ونمونه است.)

     جناس: بر،در ـ بر،به

     مراعات نظیر: در، دیوار

     تضاد:هست و نیست

     مصراع دوم ضرب المثل است.

     دانش های زبانی:

    ره راست: راه راست،راه درست

     مپیچ: فعل نهی از مصدر پیچیدن

    معنی شعر:

     سعی کن از راه راست خارج نشوی و به راه

    نادرست و کج نروی،چراکه تا وقتی در هست

     انسان از دیوار وارد خانه نمیشود.

     زآزادگان بُردباری و ســعی

                              بیاموز، آموختن عـــــــــار نیست

     دانش های ادبی:

     قافیه: عار

     ضرب المثل: آموختن عار نیست،مانند:

     پرسیدن عار نیست

     دانش های زبانی:

     عار: ننگ،عیب

     آزادگان: انسان آزاده و وارسته،جوانمردان

     بردباری: شکیبایی،صبوری

     سعی: تلاش و کوشش

     معنی شعر:

     ای انسان سعی کن از انسان های وارسته،

     صبر و تلاش رایاد بگیری و این را بدان

     به چشم بصیرت به خود در نگر

                           تو را تا در آیینه ،زنگــــــــار نیست

     دانش های ادبی:

    قافیه: زنگار

     استعاره: آیینه استعاره از دل،شاعر انسان

     را به آیینه ی شفاف و صاف تشبیه کرده

     است.

     استعاره: زنگار:استعاره از گرفتاری ها و

    مشکلات زندگی،کدورت ها و آلودگی ها

    دانش های زبانی:

     بصیرت: بینش

     زنگار: گرد و غبار

    معنی شعر:

     سعی کن با چشم بصیرت به خود و رفتار خود

     نگاه کنی،چرا که اگر آیینه ی دلت دچار گرد و

     غبار وگناه شود دیگر نمیتوانی در آن بنگری

     و حقیقت وجود خود راببینی.

     همی دانه و خوشه ،خروار شد

                          زآغاز ،هر خوشه خــــروار نیست

     دانش های ادبی:

     قافیه: خروار

     مراعات نظیر: دانه، خوشه،خروار

     آرایه ی تکرار: در عبارت "خوشه خروار"

     دانش های زبانی:

     دانه: بذر

     خروار:واحدوزن معادل سیصدوسی و سه کیلو

     معنی شعر:

     حتما این را میدانی که دانه ها و خوشه ها در

     کنار هم جمع میشوندو روزی خروار میشوند

     و از همان ابتدا خروار نبوده اند.

     همه کار ایام درس است و پند

                          دریغا که شاگرد هشیار نیست

                                                 " پروین اعتصامی"

     دانش های ادبی:

     قافیه: هشیار

     مراعات نظیر: درس، پند،شاگرد

     دانش های زبانی:

     ایام: روزها،جمع یوم

     پند: نصیحت

     دریغا: افسوس

     معنی شعر:

      تمام زندگی و روزگار پر از درس و نکات پندآموز

     است اما متاسفانه شاگرد و انسانِ آگاهی

     نیست که از این درس های زندگی پند بگیرد.

     تاریخ ادبیات:

     پروین اعتصامی: شاعر پرآوازه ی زبان فارسی

     است که در سال ۱۲۸۵شمسی در شهر تبریز

     دیده به جهان گشود . سروده های او در زمینه ی

     موضوع های اجتماعی ،اخلاقی و انتقادی است

     و حالتی اندرز گونه دارد.پروین در سال ۱۳۲۰

     خورشیدی در گذشت ،آرامگاه وی در شهر قم،

     کنار صحن حضرت معصومه (س)قرار گرفته است.

     

    منبع مطلب : drhs-adabiat.blogfa.com

    مدیر محترم سایت drhs-adabiat.blogfa.com لطفا اعلامیه سیاه بالای سایت را مطالعه کنید.

    پـایـه نـهم

    درس نهم مثل آیینه

    درس نهم                           مثل آیینه، کار و شایستگی

    بیت :

    معنی :

    اگر آینه ، عیب های تو را به درستی نشان داد ، نباید آینه را بشکنی ، بلکه درست آن است که خودت را اصلاح کنی.

    آرایه :

    راست و خطا : تضاد / بیت ضرب المثل ( امثال و حکم ) است./خود شکستن : کنایه از اصلاح کردن خود

    « شکن » و « شکستن » هم خانواده است.

    توجه :

    « آیینه » و « آینه » ، جناس نیستند چون که تفاوت معنایی به وجود نمی آورند.

    تاریخ ادبیات :

    نظامی گنجه ای : شاعر قرن ششم که علاوه بر دیوان شعر ، پنج مثنوی دارد که به پنج گنج یا خمسه نظامی معروف اند و می تواند آن ها را به اختصار در کلمه ی « ملخ ها » معرّفی کرد.

    1- مخزن الاسرار 2- لیلی و مجنون 3- خسرو شیرین 4- هفت پیکر5- اسکندر نامه

    قالب شعر : قطعه

    شعر از : پروین اعتصامی

    تاریخ ادبیات :

    پروین اعتصامی : ( 1320 - 1285 هـ . ش ) بانوی شاعر که شعرش از بهترین نمونه هایشعر تعلیمی محسوب می شود.

    معنی :

    دوره ی جوانی ، هنگام کار و نشان دادن لیاقت است . زمان تکبّر و خیال پردازی نیست.

    لغت :

    گه : زمان (مخفّف گاه / شایستگی : لیاقت ، شایسته بودن / خودپسندی : غرور و خودخواهی / پندار : خیال ، وهم

    نکته دستوری :

    جوانی و شایستگی : مشتق / خودپسندی : غرور و خودخواهی / پندار : خیال ، وهم

    معنی :

    اگر دوران خوش جوانی را از دست دادی ، دیگر نمی توانی آن را به دست بیاوری ، زیرا جوانی را در هیچ کجا نمی فروشند.

    لغت :

    متاع : کالا ، جنس

    آرایه ادبی :

    متاع جوانی : اضافه تشبیهی / فروختن و خریدن و متاع و بازار : مراعات نظیر / بازار : استعاره از دنیا

    نکته دستوری :

    بفروختی : ماضی ساده ( ساخت قدیم) / که : (چه کسی ) ضمیر پرسشی / خواهی خرید : فعل مستقبل ( آینده )

    معنی :

    قدرجوانی خودت را بدان و به دنبال حقیقت باش ، زیرا ، فرصت زندگی برای هرکس یک بار ، بیش تر نیست.

    لغت :

    باری : یک بار / فرصت : وقت مناسب برای انجام کاری

    نکته دستوری :

    در مصراع دوم ، فعل های « است » اسنادی است و « باری » مسند

    معنی :

    همان طوری که برای داخل شدن از در استفاده می شود نه دیوار ، تو هم تا وقتی که راه راست وجود دارد از بی راهه نرو . ( از راه راست منحرف نشود و به سمت کارهای ناشایست نرود.)

    آرایه :

    راست و کج : تضاد / در و دیوار : مراعات نظیر / بر و در : جناس / راه راست به در و راه کج به دیوار تشبیه شد. / مصراع دوم تمثیل است.

    نکته دستوری :

    مپیچ : فعل نهی / هست به معنی وجود داشتن ، فعل غیر اسنادی

    معنی :

    از انسان های جوان مرد ، شکیبایی و تلاش را یاد بگیر و بدان که آموختن از انسان های دیگر ، ننگ نیست.

    لغت :

    آزادگان : جوانمردان ، وارستگان / بردباری : شکیبایی / سعی : تلاش / عار : ننگ ، عیب ، باعث سرافکندگی

    نکته دستوری :

    آزادگان و آموختن : مشتق / بردباری : مشتق - مرکب / سعی : ساده / بیاموز : فعل امر / عار : مسند

    معنی :

    تا وقتی که ، دل تو دچار آلودگی گناه نشده با بینش و بصیرت در وجود خودت و کارهایت ، اندیشه کن.

    لغت :

    بصیرت : بینش ، بینایی / زنگار : زنگ ، تیرگی

    آرایه :

    چشم و نگر : مراعات نظیر / آیینه : استعاره از دل / زنگار : استعاره از تیرگی ، لغزش و گناه / تکرار «ر» : واج آرایی

    نکته ی دستوری :

    درنگر : فعل پیشوندی / تا ( وقتی که ) : پیوند وابسته ساز / « را » : فکّ اضافه تا در آیینه تو / نیست ( وجود ندارد ) : فعل غیر اسنادی

    معنی :

    قطعاً با جمع شدن دانه ها و خوشه ها ، خرمن به وجود می آید. هیچ دانه و خوشه ای در آغاز ، خرمن و خروار نبوده است.

    لغت :

    خوشه : چند دانه ی به هم پیوسته / خروار : واحد اندازه گیری وزن ، مقداری زیاد از هر چیز

    آرایه :

    دانه و خوشه و خروار : مراعات نظیر / تکرار « خ » : واج آرایی / تکرار واژه های خوشه و خروار : تکرار

    نکته ی دستوری :

    « همی » در اینجا به معنی « قطعاً » و « همانا » است و قید تأکید می باشد.

    توجه :

     این بیت ، یادآور ضرب المثل « قطره قطره ، جمع گردد وان گهی دریا شود. » است. در ادبیات فارسی به بیتی یا جمله ای که ضرب المثلی را به یاد بیاورد ، آرایه ی تمثیل می گویند.

    نکته ی دستوری :

    خوشه و دانه : ساده / خروار در مصراع اول و دوم ، مسند است.

    مفهوم کلی :

    انسان ها باید برای رسیدن به هدف ها و موفقیت ها ، اندک اندک و گام به گام ، قدم بردارند.

    معنی :

    روزگار ، سراسر درس عبرت است امّا ، افسوس که انسان آگاه و هوشیاری وجود ندارد که از این همه درس ، پند و عبرت بگیرد.

    لغت :

    ایّام : جمع یوم ، روزها / دریغا : افسوس

    آرایه :

    درس و شاگرد : مراعات نظیر / تلمیح به حدیث حضرت علی (ع) : ما اکثر العبر و اقل الاعتبار : عبرت ها چه بسیارند و عبرت پذیران ، اندک.

    نکته دستوری :

    بیت از چهار جمله تشکیل شده است ./ در مصراع اوّل ، فعل « است » بعد از پند ، حذف شده / دریغا : اصوات « شبه جمله »

    خود ارزیابی :

    1- نویسنده به چه نوع ارتباط هایی در دوران نوجوانی اشاره کرده است ؟

    ارتباط با خود ، یعنی توجه به لباس ، قد و قامت ، لاغری یا چاقی ، عواطف و احساسات درونی ؛ ارتباط با دیگران که وابسته به نیاز درونی اوست تا نقد و نظر دیگران را درباره ی رفتار و کردار خود بداند.

    2- ویژگی های مشترک آینه و دوست را بیان کنید.

    هر دو در کمال راستی و صداقت ، عیب و حسن آدم را نشان می دهند و بازگو می کنند.

    3- به نظر شما چه ارتباطی میان متن و شعر درس وجود دارد ؟

    هر دو آدمی را به غنیمت دانستن دوران جوانی و نوجوانی و تلاش در کسب خوبی ها و فضایل دعوت می کنند.

    4- .................................

    کار گروهی :

    1- درباره ی مفهوم جمله ی « المومن مرآهٔ المؤمن » و ارتباط آن با درس بحث و گفت و گو کنید.

    مفهوم این حدیث « المؤمن مرآه المؤمن = مؤمن آیینه ی مؤمن است. » این است که مؤمنان باید در اصلاح رفتار و گفتار یکدیگر بکوشند و معایب و محاسن خواهران و برادران دینی خود را به آن ها بگویند. در این درس هم دوستانی را که آدمی در دوره های مختلف زندگی از جمله جوانی و نوجوانی پیدا می کن مثل آیینه ای دانسته که می تواند موجب اصلاح بدی ها و کج رفتاری های انسان و تأیید و تحکیم خوبی ها و محاسن او باشد.

    2- درباره ی جمله ی « رسم دوستی شکستن آیینه نیست ، درست آن است که خود را اصلاح کنیم» با هم بحث کنید.

    برعهده دانش آموزان

    3- برای نقد رفتار خود و دیگران به چه معیارهایی باید توجه کرد ؟

    با صداقت و راستی بررسی شود ، هدف از این کار اصلاح رفتار شخص باید باشد ، گفته هایمان منطقی و همراه با دلیل و برهان باشد.

    منبع مطلب : payenohom.blog.ir

    مدیر محترم سایت payenohom.blog.ir لطفا اعلامیه سیاه بالای سایت را مطالعه کنید.

    جواب کاربران در نظرات پایین سایت

    مهدی : نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    میخواهید جواب یا ادامه مطلب را ببینید ؟
    مهدی 3 ماه قبل
    0

    نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    برای ارسال نظر کلیک کنید